ZarifBayan

Hepimizin başına gelmiştir bir malı değiştirmek istediğimizde, “bizim değişim süremiz 1 hafta veya 15 gün bu süre dolduğu için bir şey yapamayız maalesef”li cevaplar. Es kaza Tüketici mevzuatından haberdarsanız ve bu sürenin 30 gün olduğunu belirttirseniz de şirket politikalarının bu yönde olduğunu belirterek sizi savuşturmaya çalışırlar. Eğer avukatsanız veya bir şekilde bu bilgiye sahipseniz, tüketici mevzuatının aksine şirket düzenlemesinin hukuken geçerli olmadığını belirterek hakkınızı uzun uğraşlar sonucunda alabilirsiniz. Ama ya bilmiyorsanız?


Işte o zaman aşağıdaki yazıyı hemen okumaya başlayın.
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesi “Ayıplı Mal”I düzenlemektedir. Eğer, “ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar” ise satın aldığını mal, bunlar ayıplı mal olarak kabul edilirler. Bu durumda 4 adet seçimlik hakkınız vardır. Yani bu 4 haktan dilediğiniz seçebilirsiniz ve mağaza da buna uymak zorundadır. Nedir bu seçimlik haklar?
1) Malı iade ederek paranızı gere alabilirsiniz,
2) Malın ayıpsız bir başka malla değiştirilmesini talep edebilisiniz,
3) Ayıp oranında bedel indirimi talep edebilirsiniz, veya,
4) Ücretsiz onarım isteyebilirsiniz.
Peki bu hakkı ne kadar süre içerisinde isteyeceksiniz?
Malı teslim aldığınız tarihten itibaren 30 gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüsünüz. Satıcı, sizin tercih ettiğiniz bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Fakat, ayıplı olduğunu bilerek satın aldığınız mallar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz. Bunun için de satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından kolaylıkla okunabilecek şekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına (outletler örneğin), tüketicinin bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma zorunluluğu yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış belgesi üzerinde gösterilir.
Pekiii, bu haklarınızı bilmenize rağmen eğer bu haktan faydalanmanıza izin verilmezse ne yapabilirsiniz?
1) Izin vermeyen kişiye bu durumu ortaya koyan yazılı bir tutanak düzenletirsiniz. Tarihi yazmayı ve kişinin adını soyadını ve imzasını da almayı unutmamalısınız.
2) Büyük bir meblağ olması halinde noter çağırtarak durumu yasal hale getirebilirsiniz. Böylece sizin hakkınızı kullanmak istediğiniz ama bunu izin verilmediği belgelenmiş olur.
Bundan sonra ne yapmalı?
Tabi sadece bu durumda değil hakkınızı aramak istediğiniz tüm durumlarda değeri 936,97 Türk Lirasının (Bu meblağ her yıl değişir ve Aralık ayında ilan edilir) altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerine başvurabilirsiniz. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Taraflar bu kararlara karşı onbeş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. Değeri 936,97 Türk Lirası ve üstündeki uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir.
Pekii, nerede bulursunuz bu tüketici hakem heyetlerini?Evinizin bağlı bulunduğu ilçe kaymakamlığının içinde yer alan tüketici hakem heyetlerine veya malı aldığınız ilçenin bağlı bulunduğu kaymakamlığa başvurabilirsiniz.

DİĞER ÖNEMLİ HAP BİLGİLER!

• Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış yapılır.
• Üzerinde "numunedir" veya "satılık değildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticarî bir kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi halinde satıcı bu malların satışından kaçınamaz. Yanii, bunlar size satılmak zorunda.
• Hizmet sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
• Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satışını o mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı veya ebat gibi koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin satın alınmasına bağlı kılamaz.
• Malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.
• Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de yukarıda belirtilen şekilde düzenlenerek asılır.
• Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır. (Ancak, özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca başka bir ölçü birimi ile belirlenebilir)
• Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde arızalanması halinde malı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
  Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, yukarıda ayıplı mal olması durumunda saydığımız 4 adet seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. (DİKKAT! Malı kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanırsanız ve bu sebeple arızalanısa bu hakkınız yok maalesef)
• Yurt içinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarının tanıtım, kullanım, bakım ve basit onarımına ilişkin Türkçe kılavuzla ve gerektiğinde uluslararası sembol ve işaretleri kapsayan etiketle satılması zorunludur.

Siz siz olun bu Kanun ile korunmaya alınmış ve değiştirilemez nitelikte olan bu haklarınızı sakın ola unutmayın.

Keyifli alışverişler
Zeynep Gündoğdu